20 november 2017

Blog 5: Koppelen van buurtbewoners en kunstenaars een kunst op zich

Omdat ik als buurtwerker in Amsterdam Noord goede ervaringen had met de betekenis van kunst voor mensen die normaliter niet of nauwelijks met kunst in aanraking komen, nam ik bewust contact op met het experiment `Hier besta ik``. Doel van dit experiment is om te onderzoeken wat kunst kan betekenen voor eenzame buurtbewoners.

In overleg met- in dit geval 5 kunstenaars- mocht ik de koppeling tot stand brengen tussen buurtbewoner en kunstenaar. Een bijzondere klus die ons met grote regelmaat deed realiseren dat ook het komen tot deze koppeling, een experiment op zich is.

Intensief contact

Om tot 5 koppelingen te komen, hebben we tot op heden al met 9 mensen intensief contact gehad. Dat betekent dus dat er mensen zijn afgevallen. En ja waarom? Zoals meestal het geval is: er is geen eenduidig antwoord. Zo is er die mevrouw die een beetje vergeetachtig is. Mijn collega Welzijn op Recept was met een mevrouw in contact gekomen via een bewonerscommissie van een ouderencomplex. Volgens de voorzitter van de bewonerscommissie was mevrouw beslist iemand die alleen en eenzaam was. Mijn collega van “Welzijn op Recept” had een mooi kennismakingsgesprek met haar. Dit bij elkaar opgeteld leek veel potentie voor een vervolg met een kunstenaar. Echter wat bleek: bij de 2e ontmoeting met de kunstenaar vroeg mevrouw “heb ik u eerder ontmoet?”. Zij kon zich niets meer herinneren van het eerste bezoek. Voor deze kunstenaar een lastig gegeven. Te meer ook omdat de manier waarop hij te werk gaat er een is van werken met een “onderzoeksvraag”. De combinatie kunstenaar, buurtbewoonster werd een lastige.

Mooie combinaties

Tijdens het zoeken naar mooie combinaties ontstonden er gesprekken. Gesprekken met kunstenaars, gesprekken met collega’s en gesprekken met buurtbewoners. Sommige buurtbewoners waren heel resoluut. Dacht ik nog dat deze dame geïnteresseerd zou zijn; dat was ze niet. Nee beslist niet: “niet nog meer mensen over de vloer” was de reactie van mevrouw. Zij had juist behoefte aan rust. Wilde zo graag invloed hebben op haar eigen agenda. Dat was iets waar zij grote behoefte aan had. Geleefd worden door de agenda’s van derden (uit de zorg) waar zij afhankelijk van was, leverde bij haar grote frustratie op. Voor haar reden genoeg om niet mee te willen doen met `Hier besta ik`

Verbazing

Het sluit wellicht aan bij de verbazing van een kunstenaar die bij een andere mevrouw aan de slag ging: de enorme hoeveelheid mensen die er gedurende een dag bij haar over de vloer komen. Allemaal kort. Allemaal functioneel. Zonder daadwerkelijk contact. “Geen familie hebben” bleek voor een van mijn collega synoniem aan “eenzaamheid”. Wellicht is die gedachte begrijpelijk vanuit zijn niet westerse achtergrond.  Het bracht ons bij de verkeerde mensen. Tegelijkertijd is het goed deze gedachte dan ook eens om te draaien: als hij dit zo ervaart, wat zullen er dan veel Amsterdamse migranten eenzaamheid zijn.

Psychische klachten

En dan was er de buurtbewoner die het artikel las over “Hier besta ik” in de MUG. Hij meldde zich zelf aan. Na een gesprek met mij had hij een eerste gesprek met de kunstenaar. Wat bleek: dit gesprek bracht hem veel nieuwe inzichten. Echter ook zodanig dat hij er behoorlijke psychische en fysieke klachten van kreeg. Het traject met de kunstenaar bleek voor hem op dit moment te confronterend. We moesten het stop zetten. Als buurtwerker houd ik contact met hem.

De fysieke klachten bleken ook voor een andere buurtbewoonster te gelden. Hoe graag wilde ze meedoen aan “Hier besta ik”. Ze verheugde zich erop. Maar wat een pech. De kunstenaar belde mij omdat het eerste telefonisch contact met mevrouw verwarrend was. Ik belde met mevrouw en ontdekte dat ze niet in orde was. Huisarts ingeschakeld. Mevrouw is inmiddels opgenomen in een verpleegtehuis.

Balanceren

Al met al is het balanceren. Wanneer is iemand een goede kandidaat? Hoe om te gaan met lichamelijke en mentale kwetsbaarheid? Ik ben benieuwd hoe ik hier tegen het einde van ons experiment tegenaan kijk. Dan ook hebben we meer zicht op wat de kunst deze mensen gebracht heeft. Dan pas kunnen we de totale balans opmaken. Ik ben nieuwsgierig!

November 2017

Anne Jacobse

Buurtwerker/welzijnscoach Welzijn op Recept Combiwel

Dit blog is onderdeel van Hier besta ik


Delen