20 november 2017

Blog 4: "Zo moeilijk is dat toch niet..toch?"

Vol vertrouwen fiets ik naar het Huis van de Wijk de Boomspijker. Gloria heeft een ruimere zaal geboekt en de derde verdiepingssessie met als onderwerp “De Signaleringswijzer” lijkt mij interessant.

Wanneer ik aankom, zijn de trainers en een paar klantmanagers er al en na wat technisch gedoe rond “geluid”, werkt alles naar wens en kunnen we starten. Maar waar is iedereen? Ik piep nog “ze komen echt wel hoor” en inderdaad er komt nog iemand binnen die in het pand verdwaald was, maar daar blijft het dan ook bij. Slechts 7 deelnemers, dat is een stuk minder! Verdorie, door het succes van vorige heb ik de promotie laten versloffen. Leerpuntje!

Dat gaan we regelen

De trainers Sebnem en Marianne (Arkin/InGeest) laten zich absoluut niet ontmoedigen door het aantal deelnemers en geven 100%. Tenminste, zelf vinden ze de gegeven tijd eigenlijk veel te kort; “er is nog zoveel meer te vertellen over het signaleren en bespreken van psychische problematiek”. Ik ben vooral onder de indruk over wat Sebnem verteld over “de invloed van je eigen referentiekader”, hoe je die valkuil kunt vermijden en hoe je ook wanneer je iemands wereld (geloof in duistere krachten bijvoorbeeld) niet kunt bevatten je toch open kunt stellen en interesse tonen. Een eyeopener voor mij is dat ook een overload aan “geluk” tot depressie kan lijden (met vaak onbegrip als gevolg) Dat je “inleven en openstellen” allemaal verre van makkelijk is, ondervinden we aan den lijve tijden eens rollenspel. En… Sebnem en Marianne krijgen gelijk: “hiervan willen we meer” geven de deelnemers aan. Nu ja, dat regelen we graag!

Niemand die mij feliciteert

De zaal loopt aardig vol. Veel belangstelling voor het onderwerp  “Taboe en Eenzaamheid”. Dit keer is ook een “delegatie” van Doras, onze netwerkpartner in  Noord aanwezig, leuk! Voordat Theo van Tilburg, professor aan de VU en dé Nederlandse expert t.a.v. onderzoek naar Eenzaamheid, van wal steekt, schiet Marleen mij nog even aan. Ze is begonnen het uitnodigen van mensen die de GGD en ik aan de hand van de ZRM, voor haar selecteerden uit haar caseload. Die ochtend sprak ze een man van pas 36 jaar die al 6 jaar door niemand gefeliciteerd was op zijn verjaardag…. Uiteraard checkte zij even zijn geboortedag, 06 december. Wedden dat hij dit jaar wel een felicitatie krijgt? Sowieso vind ik het altijd mooi om casussen, echte praktijkverhalen te horen. Hoe triest soms ook, ze inspireren mij, “daar doen we het voor”. Zoals het verhaal van Carl en zijn oudere “klant” uit Eritrea die hier niet kan aarden, ons niet begrijpt, de taal niet spreekt en het zo koud heeft. Kon hij maar terug….

 

Wie praat er over eenzaamheid?

Theo noemt ons een oude staatssecretaris met zijn veel te jonge vrouw… vinden wij, want een taboe is toch vooral een collectieve mening. Een mening die trouwens met de tijd kan veranderen. Kijk maar haar het oude taboe op echtscheiding. Nog steeds geen pretje, maar toch over het algemeen niet langer meer die schandvlek als vroeger.

Maar hoe zit het dan bij eenzaamheid? Onderzoek geeft hier interessante inzichten in. Bijvoorbeeld mensen van wie de partner overleden is, geven eerder aan eenzaam te zijn. Niet alleen omdat ze dat ook zijn, maar ook omdat eenzaamheid in die situatie “een geaccepteerde situatie is”. Iemand zonder een dergelijke “legitieme reden” een student bijvoorbeeld, zal zijn eenzaamheid vaak juist ontkennen. Eigen eenzaamheid, daar praat je pas over wanneer je het overwonnen hebt. Een inzicht om rekening mee te houden? 

 

Vroeger beter?

Iemand uit de zaal verondersteld dat eenzaamheid toeneemt, maatschappij “individualiseert” tenslotte. Theo betwijfelt dit; een vergelijk met studies van 40 jaar geleden, laten geen percentuele stijging zien van eenzaamheid. Want waren die soms zo geïdealiseerde hechte gemeenschappen van toen, waren die wel zo warm? Wat als je homo was, of gescheiden, of anderszins niet voldeed aan de norm?

 

Wat doen we er aan?

“Super interessant al dit onderzoek” stelt een praktisch ingesteld klantmanager, “maar wat kunnen wij doen?” “In ieder geval niet de eenzame persoon confronteren met zijn eigen zwakten” stelt Theo. En juist dat is wat wij zo vaak doen bij eenzaamheid. Iemand naar een eettafel sturen of een andere “gezellige” activiteit. “Doe lekker mee” zeggen we dan. “Zo moeilijk is dat toch niet?” Vinden wij… en hiermee sluiten wij aan bij het taboe dat eenzaamheid vooral “aan je zelf ligt”. Willen we echt effectief hulp bieden, dan is er veel meer nodig. Veel meer aandacht voor de persoon om wie het gaat, waarom lukt het hem/haar niet om aansluiting te vinden, wat is het dat men mist? En welke ondersteuning kunnen wij dan bieden? Hoe kunnen patronen doorbroken worden? Zo moeilijk is het dus wel

Bij de borrel praten we nog even na. Eenzaamheid het is iets dat we allemaal kennen. Uit eigen ervaring, bij naasten of bij collega’s. Gelukkig lukt het de meesten mensen om op eigen kracht het tij te keren. Maar hen die dat nog niet lukt, vertellen zij dat ook? Hebben wij, heb ik, wel écht oog voor hen?

Berend de Groote

Dit blog is onderdeel van Uit de schaduw van de eenzaamheid


Delen