21 november 2017

Herinneringen bij de muziek

In Het Danspaleis hebben wij geleerd hoe muziek mensen kan raken en openen, waardoor het makkelijker wordt om contact te maken. De emotionele trigger of herinnering die muziek los maakt is, net als geur, voor iedereen een onderdeel van een persoonlijk verhaal.

Tijdens de dansmiddagen, die wij voornamelijk in Rotterdam en Amsterdam organiseren gebeuren hierdoor prachtige dingen. Soms is het voor iedereen zichtbaar; geeft het tranen, of energie op te staan uit de rolstoel, en soms valt het bijna niet op; is er voor het eerst sinds tijden een glimlach, of worden zorgen even vergeten.

Verknocht

Persoonlijk ben ik eraan verknocht. En met mij andere medewerkers, vrijwilligers en bezoekers van Het Danspaleis. De glimlach, de ontspanning, de beweging en het contact bij het dansen, de herinnering bij de muziek, ze dragen allemaal bij aan een gevoel van hernieuwde energie, wanneer we, na een Danspaleis, een buurt- of verzorgingshuis verlaten. Dat goede gevoel zorgt ervoor dat een steeds grotere groep vrijwilligers en bezoekers op frequente basis Het Danspaleis bezoeken.

Hoofddoel

Het aanwakkeren en overdragen van die ervaringen getriggerd door muziek is eigenlijk het hoofddoel van dit experiment. Vaag, maar we zien om ons heen dat wanneer deelnemers die ervaringen meemaken, ze zich heel graag willen inzetten voor de ander. Iemand die het misschien extra nodig heeft, een eenzame buur of buurtgenoot.

Experiment de Muzieksalon

Concreet organiseren we elke twee weken een bijeenkomst in de buurt, waar mensen elkaar ontmoeten aan de hand van muziek. Het leek een ideale naam voor de omgeving van een experiment rondom senioren: ‘het OuderenLAB’. Tijdens het pilot experiment in de Indische buurt viel deze naam bij de deelnemers niet in goede aarde. Daarom ontmoeten wij elkaar nu twee wekelijks in de Muzieksalon; de muziekclub voor 65-plussers in de buurt. Waar we in vertrouwde en huiselijke sfeer naar muziek luisteren, herinneringen ophalen en af en toe een dansje wagen.

De Vogelbuurt

Voor het experiment van de aanpak eenzaamheid strijken we neer in de Vogelbuurt, in Noord. Tijdens de eerste stappen in een nieuwe buurt leren we lopen met onze eerste evenwichtsstoornis: weifelend en schuifelend, met kleine pasjes achter een rollator, soms gaat dat soepel over het gladde asfalt, maar dan ligt daar ineens die hoge stoep.

Allereerst zijn we op zoek naar deelnemers die onze oren en ogen in de buurt kunnen worden. Mensen op leeftijd die nog wel actief meedoen en op verschillende plekken komen. De hypothese in ons experiment is dat wij deze vitale ouderen in de buurt makkelijker kunnen bereiken dan de meer kwetsbare ouderen. En hen, de vitale ouderen, kunnen inzetten de meer kwetsbare ouderen erbij te betrekken.

Druk

Na een maand echt actief te zijn in de buurt is onze premature conclusie dat we een aantal ouderen in de buurt makkelijk weten te vinden. Via de buurthuizen, en andere sociale bijeenkomsten. Dit zijn de actieve ouderen, en die hebben het best druk. Er gebeurd veel in de Vogelbuurt. Ter illustratie: we hebben na twee bijeenkomsten nog geen passende dag en tijdsstip voor de muzieksalon gevonden waarop alle deelnemers kunnen.

Hoe bereik ik mijn eenzame doelgroep

Bij de start van de Muzieksalon (toenmalige OuderenLAB) was een van de hoofdvragen die we ons stelden en samen met de ouderen onderzochten: Hoe bereik je de doelgroep (alleenstaand, zelfstandig wonend, 75+ met 1 of meerdere beperkingen)? In relatie met eenzaamheid kwam die vraag ook een aantal keer voorbij tijdens de ochtendbijeenkomst in Pakhuis de Zwijger: ‘Hoe bereik ik mijn eenzame doelgroep’? Zoals eerder beschreven proberen we daar de buren voor in te zetten. De uitdaging die er tot nu toe echter ligt is dat de buren geen eenzame buren lijken te kennen. Dit kan natuurlijk zo zijn, maar ook betekenen dat men er niet bewust van is, of het niet signaleert. Dit gaan we in de aankomende weken verder onderzoeken.

Eerste bijeenkomst

In de eerste bijeenkomst staat naast ontmoeting, de buurt centraal. Om elkaar te ontmoeten kiest elke deelnemer een plaatje (muziek) uit, die iets voor diegene betekent. Er wordt met aandacht naar elkaar geluisterd, en er komt uiteenlopende muziek voorbij: er wordt verteld over de Jantjes, we wagen een eerste dansje wanneer de Sirtaki wordt aangevraagd en, ja, we zingen en wiegen mee op Westlife’s ‘(..and) if i let you go’ .

Buurt verkennen

Na deze kennismaking delen we de deelnemers in twee groepen en gaan we met elkaar, aan de hand van een kaart en verhalen, de buurt verkennen. We richten ons in deze oefening op de plekken waar de deelnemers heen gaan voor plezier, en sociale activiteiten. Door deze met elkaar te delen stimuleren de deelnemers elkaar misschien ook eens mee te gaan ‘wandelen in het Vliegenbos’ of een keer te proberen om ‘mee te zingen in het koor.’ De uitnodigingen liggen er in ieder geval!

Praatje en plaatje

In het traject van het experiment willen we de deelnemers vragen een buur uit te nodigen om ook naar de Muzieksalon te komen. Omdat dit tijdens de pilot in de Indische buurt een lastige opgave bleek. Vooral om iemand te overtuigen om mee te gaan. Bieden we de deelnemers in de Vogelbuurt aan samen met hen de buur te bezoeken, in de vorm van ‘een praatje en een plaatje’ (EPEEP). (Dit is een onderdeel van het Danspaleis waarbij we met een mobiel platenspelertje en een koffer vol singeltjes mensen thuis bezoeken om het gesprek rondom muziek aan te gaan. ). Onze hypothese daarbij is, enerzijds, omdat we de deelnemers op pad sturen met een opdracht, deze serieuzer wordt genomen en de kans van slagen groter is, en anderzijds, dat de nieuwe genodigde (buur) een beter beeld krijgt van de Muzieksalon en daarmee de drempel verlaagd wordt.
Echter ontstaat er bij de groep deelnemers in de Vogelbuurt de consensus dat ze eerst een gewone uitnodiging willen uitproberen, omdat een bezoek thuis gelijk een privacy inbreuk zou zijn. Wij besluiten dat we eerst wat meer vertrouwen binnen de groep zelf moeten creëren/winnen en dat we het voorstel later in het traject nog eens bij hen neerleggen.

We benoemen in deze bijeenkomst eenzaamheid niet expliciet. En leggen ook geen nadruk op kwetsbaarheid. We vragen de deelnemers een buur uit te nodigen die: niet vaak deelneemt aan sociale bijeenkomsten in de buurt, of waarvan ze denken dat het voor de buur een extra sociale waarde heeft.

Volgende week bijeenkomst twee!

Dit blog is onderdeel van Het Danspaleis


Delen